وضعیت دریای کاسپین به مرحله نگران‌کننده‌ای رسیده است. بررسی‌های علمی نشان می‌دهد این دریا در حال حاضر در پایین‌ترین سطح تراز خود طی دو قرن گذشته قرار دارد. تنها در چهار سال اخیر، سطح آب این دریا حدود یک متر کاهش یافته است؛ رقمی که با کل افت آب طی ۲۵ سالِ پیش از آن […]

وضعیت دریای کاسپین به مرحله نگران‌کننده‌ای رسیده است. بررسی‌های علمی نشان می‌دهد این دریا در حال حاضر در پایین‌ترین سطح تراز خود طی دو قرن گذشته قرار دارد. تنها در چهار سال اخیر، سطح آب این دریا حدود یک متر کاهش یافته است؛ رقمی که با کل افت آب طی ۲۵ سالِ پیش از آن برابری می‌کند. این مقایسه آماری به‌خوبی نشان‌دهنده شتاب گرفتن ۶ برابری کاهش تراز آب خزر در سال‌های اخیر است.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، عوامل اصلی این پدیده را تشریح کرد. او معتقد است کاهش حجم ورودی رودخانه‌ها و افزایش نرخ تبخیر ناشی از گرمایش زمین، دو محرک اصلی این عقب‌نشینی هستند. رودخانه ولگا به تنهایی تأمین‌کننده ۸۰ درصد آب ورودی به این دریاست؛ بنابراین هرگونه کاهش بارش در حوضه آبریز این رودخانه، مستقیماً بر تراز آب کاسپین تأثیر می‌گذارد.

بر اساس داده‌های تاریخی، تراز آب دریای کاسپین در دهه ۷۰ شمسی به بالاترین حد خود رسید و پس از آن روند نزولی در پیش گرفت. با توجه به تداوم گرمایش جهانی و تغییرات در ورودی آب از طریق رودخانه‌ها، کارشناسان بازگشت سطح آب به ترازهای گذشته را دشوار می‌دانند. این وضعیت نه تنها نوسانات طبیعی، بلکه یک روند کاهشی ممتد را در دو دهه گذشته نشان می‌دهد که زنگ خطری جدی محسوب می‌شود.

پیامدهای کاهش تراز آب خزر در مناطق ساحلی کم‌عمق نمود بیشتری دارد. این عقب‌نشینی می‌تواند محدوده‌های ساحلی و تمامی فعالیت‌های اقتصادی و زیرساختی وابسته به دریا را با چالش‌های جدی مواجه کند. اگرچه تراز آب این دریا همواره در طول تاریخ با نوسانات همراه بوده، اما تداوم روند نزولی کنونی، نیازمند توجه ویژه به مدیریت منابع آبی و سازگاری با شرایط جدید است.