تحولات اخیر در منازعات منطقه‌ای نشان می‌دهد تقابل‌های مدرن تنها در صحنه نبردهای موشکی و زمینی خلاصه نمی‌شوند. در واقع جبهه پنهانی تحت عنوان جنگ شناختی علیه افکار عمومی فعال است که به شکل مستقیم بر ادراک و تصمیم‌گیری جامعه اثر می‌گذارد. طبق پژوهش دانشگاه کپنهاگ درباره پیام‌رسانی‌های فارسی‌زبان ارتش اسرائیل، تمرکز اصلی این جریان […]

تحولات اخیر در منازعات منطقه‌ای نشان می‌دهد تقابل‌های مدرن تنها در صحنه نبردهای موشکی و زمینی خلاصه نمی‌شوند. در واقع جبهه پنهانی تحت عنوان جنگ شناختی علیه افکار عمومی فعال است که به شکل مستقیم بر ادراک و تصمیم‌گیری جامعه اثر می‌گذارد. طبق پژوهش دانشگاه کپنهاگ درباره پیام‌رسانی‌های فارسی‌زبان ارتش اسرائیل، تمرکز اصلی این جریان بر تغییر ادراک مردم از توان دفاعی و القای دوگانه «ملت و حاکمیت» متمرکز بوده است.

به باور کارشناسان راهبردی، این نبرد شناختی صرفاً بازنشر اخبار جعلی ساده یا پروپاگاندای کلاسیک نیست، بلکه هدف‌گیری فرایندهای ذهنی افراد جامعه را دنبال می‌کند. ناتو نیز این مفهوم را مداخله هماهنگ در الگوهای فکری جوامع برای تغییر رفتار تعریف کرده است؛ چارچوبی که در آن حتی یک رویداد نظامی واقعی نیز می‌تواند از طریق روایت‌سازی‌های اغراق‌آمیز، حس شکست یا سرخوردگی را به جامعه تزریق کند.

ابزارهای دیجیتال، به‌ویژه هوش مصنوعی و شبکه‌های اجتماعی، شتاب بازتولید این روایت‌ها را چندبرابر کرده‌اند. مهدی محمدی، کارشناس مسائل سیاسی، این تهدیدات را تار و پود یک فرش می‌داند که شکست یا پیروزی در آن به شیوه تفسیر مردم از تحولات وابسته است. انتشار تصاویر جعلی و ساخت انتظارات غیرواقعی، حربه‌ای برای ایجاد فلج شناختی و القای ناتوانی سامانه‌های داخلی پیش از آغاز درگیری نظامی است.

کارشناسان رسانه معتقدند خنثی‌سازی این راهبرد صرفاً با افزایش حجم تبلیغات یک‌سویه دولتی ممکن نخواهد بود. به گفته صاحب‌نظران حوزه تاب‌آوری اجتماعی، راهکار پایدار در ارتقای سواد رسانه‌ای، اطلاع‌رسانی سریع، پر کردن خلأهای خبری و اعتبارسنجی دقیق منابع پیش از بازنشر نهفته است تا ادراک عمومی به ابزاری در خدمت اهداف روانی دشمنان تبدیل نشود.